Çocuklarda bademcik ve geniz eti büyümesi

Bademcik ve geniz eti vücudun bağışıklık sisteminde yardımcı organlardır.

Bademcik ve Genizeti

Bademcik ve geniz eti, farenks(geniz) denen burun, kulak, ağız boşluğu, yemek borusu ve soluk borusunu birbirine bağlayan kavşakda bulunur. Vücudun bağışıklık sistemine yardımcı organlardır. Geniz eti büyümesi daha çok gelişme çağı (3–12 yaş) hastalığıdır.



Ergenlik sonrası kaybolmaktadır. Bademcikler ise doğumdan itibaren her yaşta iltihaplanabilir.



Büyümüş veya iltihaplanmış geniz etinin belirtileri:

 

Çocuğun burundan nefes almakta güçlük çekmesi, sürekli ağızdan nefes alması, burunu tıkalıymış gibi genizden konuşma, nefes alırken hırıltılı ses çıkarma, uyku sırasında horlama görülebilir. Bunların yanı sıra uykuda birkaç saniye süreyle nefesini tutabileceği (uyku apnesi) ve iştahsızlık ve gelişme geriliği yapabileceği unutulmamalıdır.



Vücuda giren bakteri ve virüs cinsi mikropları yakalayarak, vücudun mikroplarla savaşmasına yardımcı hücreleri üretirler. Bu hücreler ya direk kendileri mikropları öldürmekte yada mikropların öldürülmesini sağlayan antikor ve diğer maddeleri üretmektedirler. Vücuda giren bazı bakteri ve virüsler, bademciklerin bu etkisine rağmen yok edilemez ve bademciklerde çoğalarak bademciklerin iltihaplanmasına neden olurlar. Bademciklerde büyümeye, kızarmaya, bazen üzerinde beyaz -sarı iltihap birikmesine neden olurlar. Bademciklerin sık iltihap olması tonsil içine doğru 8–12 adet kanalların(kript) varlığı ve kronik iltihaplarda bu kriptler içerisinde iltihabi birikintilerin oluşup verilen antibiyotiklerin bunlara etkisiz olmasındandır.



Bademcik iltihabı çocuklarda en sık görülen hastalıklardandır, en sık 5–15 yaşlarında ve kış-ilkbahar döneminde görülür, 2 yaş altı ve 50 yaş üzerinde görülmesi oldukça nadirdir.



Bademcik iltihabı tükürük, burun ve boğaz sıvıları gibi vücut sıvılarıyla, yakın temasla, solunum yolundan hava yoluyla çıkan damlacıklar yoluyla insandan insana bulaşabilmektedir.



Geniz eti ve Bademcik iltihabının bulguları:

 
Hastalığın şiddeti etken olan mikrobun gücüne ve kişinin vücut direncine bağlı olarak değişebilmektedir.

  • Bademcikler şiş, kırmızı, bazen üzeri beyaz -sarı iltihapla kaplı
  • Boğaz ağrısı
  • Kulağa vuran ağrı
  • Yutkunma sırasında zorlanma, ağrı veya rahatsızlık hissi, iştahsızlık
  • Üşüme, titreme ve ateş (39–40 dereceyi bulabilir),
  • Halsizlik, kırgınlık, vücutta yaygın ağrı, eklem ağrıları
  • Boyundaki lenf bezi şişmesi, hassasiyet, ağrı
  • Baş ağrısı
  • Kötü ağız kokusu
  • Ses değişiklikleri

Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı da eşlik edebilir.



Geniz eti ve Bademcik iltihabının tedavisi nasıl yapılır?

 
Tedavi bademcik iltihabından çok, vücudun başka yerlerinde, çeşitli organlarda meydana getirdiği dolaylı bozukluklar (komplikasyonlar, iltihablar) sebebiyle önemlidir.



Bademcik iltihabı tedavisinde amaç enfeksiyonun yok edilmesi, belirtilerin ortadan kaldırılması ve ortaya çıkabilecek komplikasyonların engellenmesidir.



Yeterli sıvı alımı ve uygun ağız bakımı önemlidir. Antiseptik gargaralarla gargara yapmak ağız bakımı için yeterlidir. Bunun yanında yatak istirahati, yeterli sıvı alımı, ağrı kesici, ateş düşürücü ve bakteriyel enfeksiyon düşünülenlerde antibiyotik verilir.



Bakteriyel etkenler arasında en önemlisi A grubu Beta hemolitik streptokoklardır.



Bakteryel enfeksiyonda antibiyotik verilmeyenlerde de genellikle hastalık 7-8 günde kendini sınırlar. Ancak antibiyotik vermek belirgin bir şekilde baş ağrısı, ateş ve boyundaki lenf bezi şişkinliklerini azaltır. Ayrıca olası bir akut romatizmal ateş (Romatizmal Kalp İltihabı) veya akut glomerülonefrit (böbrek iltihabı) gibi komplikasyonlar önlenmiş olur.



Antibiyotik tedavisi muayene sonrası, gerekli durumlarda kullanılmalıdır. Halk arasında yaygın olarak antibiyotik kullanılması ishal, karın ağrısı, halsizlik gibi olumsuz etkilere neden olabilmektedir. Ayrıca viral enfeksiyonlarda antibiyotikler, virüslere hiç etki etmedikleri gibi bağışıklık sistemimizin önemli bir parçası olan normal flora dediğimiz bize yararlı olan bakterileri de öldürdüklerinden vücudumuzun savunma sistemine zarar vermektedirler. Ayrıca antibiyotiklerin az dozda veya kısa süreli kullanımı, bakterileri tam öldürmeyip şekil değişikliği yaparak şu an varolan antibiyotiklere de direnç gelişmekte sonraki enfeksiyonlarda aynı antibiyotik faydasız olmaktadır.



Her ne kadar bademcikler bir karakol olarak görülse de sık iltihap, uykuda solunum durmasına (apne) yol açan büyümüş veya ağız kokusuna neden olan durumlarda ameliyat kaçınılmazdır.



Ne zaman doktora gidelim?

 

  • Bademcik iltihabı çoğunlukla kendi kendini sınırlayan ve çoğunlukla 7-8 gün içinde kendiliğinden düzelebilen bir hastalıktır.
  • Ateş 48 saatten uzun sürüyorsa,
  • Hastalık gittikçe kötüye gidiyorsa,
  • Klinik tabloya yutma güçlüğü, solunum güçlüğü gibi farklı şikayetler ekleniyorsa, bir KBB uzmanına görünmelidir.



Bademcik İltihabının Komplikasyonları nelerdir?

 
Bademcik iltihabı kendi kendini sınırlayan bir enfeksiyon olsa da tedavi edilmediğinde veya tedavi yarıda bırakıldığında bazen çevre dokulara ve kana yayılarak aşağıdaki komplikasyonlara neden olabilmektedir;

  • Akut Romatizmal Ateş (Romatizmal Kalp İltihabı)
  • Akut Glomerülonefrit (böbrek iltihabı)
  • Derin boyun enfeksiyonu
  • Peritonsiller apse (Bademcik çevresi apse)
  • Septisemi (mikrobun kana yayılması)
  • Otitis media ve mastoidit (orta kulak ve kulak arkası kemiğin enfeksiyonu)
  • Pnomoni (Akciğer enfeksiyonu)
  • Menenjit (Beyin zarı enfeksiyonu)
  • Osteomiyelit (Kemik ve kemik iliği enfeksiyonu)
  • Septik artrit (Eklem enfeksiyonu)

 

Geniz eti ameliyatı ne zaman gerekli?

 

  • Sık sık iltihaplanma ve sık tekrarlayan sinüzit ve bronşite yol açan rezervuar olması.
  • Uykuda solunum durmasına neden olması
  • Tedavi ile düzelmeyen kulakta sıvı (seröz otit) yapması
  • Diş çene ve yüz gelişim bozukluğu yapması

 

Bademcik ameliyatı ne zaman gerekli?

 

  • Sık bademcik enfeksiyonu geçirilmesi (yılda 3-5 atak),
  • Enfeksiyonun kronikleşip bademciklerde kalıcı hale gelmesi,
  • Bademciklerin çok büyüyerek yemek yemeyi zorlaştırıp, solunum yolunu

tıkayıcı hale gelmesi

  • Bademcik çevresi apse gelişmesi durumlarında hastaların KBB uzmanınca değerlendirilip bademciklerinin ameliyatla alınması (tonsillektomi) faydalı olacaktır.


Ameliyat olmasa olur mu?

 
Bademcikleri sınır karakolu olarak düşünürsek, bademcik ameliyatı gereken kişilerin bademciğini de düşman eline geçmiş karakol olarak görmek gerekir. Her bir iltihabi atağın yapacağı komplikasyonu unutmamak gerekir.

Central Hospital
Kbb Uzmanı
Doç. Dr. Celil USLU

Yorumlar
0
Onay Bekleyenler
0

  • Nutellalı tatlı nasıl yapılır?
    Nutellalı tatlı nasıl yapılır?

    Süresi : 01:21 İzlenme : 1406

  • Bebek nasıl uyutulur?
    Bebek nasıl uyutulur?

    Süresi : 07:29 İzlenme : 3726

  • Esmer kadınlar için gece makyajı
    Esmer kadınlar için gece makyajı

    Süresi : 02:59 İzlenme : 2562

  • Hafif pizza tarifi
    Hafif pizza tarifi

    Süresi : 01:28 İzlenme : 4939

  • Öksürüğe ne iyi gelir?
    Öksürüğe ne iyi gelir?

    Süresi : 01:21 İzlenme : 1959

Copyright © 2014 - Tüm hakları saklıdır. Ciner Medya Tv Hizmetleri A.Ş. Üretim ve Tasarım CBG
Yukarı Git
HTHayat Mobil Sürümüne Dön